Ξεφυλλίστε το φυλλάδιο μας

Τσουκνίδα: ένα απαραίτητο βότανο για το φαρμακείο του σπιτιού σας!

Σημύδα – Το θαυματουργό δέντρο
4 Ιανουαρίου, 2020
bitterstoffe_im_schwedenbitter
Πικρές ουσίες- η μεγάλη έλλειψη της σύγχρονης διατροφής
5 Ιανουαρίου, 2020

Τσουκνίδα: ένα απαραίτητο βότανο για το φαρμακείο του σπιτιού σας!

Η τσουκνίδα είναι ένα από τα πολυτιμότερα θεραπευτικά βότανα. Μια σαλάτα τσουκνίδας περιέχει περισσότερο σίδηρο από μια μοσχαρίσια μπριζόλα και τρεις φορές περισσότερο σίδηρο από την αντίστοιχη ποσότητα σπανάκι. Σε σύγκριση με τη λεγόμενη γαλλική σαλάτα, η τσουκνίδα περιέχει 25 φορές περισσότερη βιταμίνη C, 15 φορές περισσότερο ασβέστιο, 6 φορές περισσότερο μαγνήσιο και 5 φορές περισσότερο β-καροτένιο.

Πρόσφατα η ESCOP δημοσίευσε μια νέα μονογραφία για την τσουκνίδα.

Η ESCOP (Ευρωπαϊκή Επιστημονική Ένωση Φυτοθεραπείας) είναι ο πιο αξιόπιστος φορέας σε ό,τι αφορά την επίσημη αξιολόγηση της δράσης, των πεδίων εφαρμογής, αλλά και των κινδύνων, των παρενεργειών και των αντενδείξεων των θεραπευτικών φυτών. Πρόκειται για μια ένωση στην οποία συγκεντρώθηκαν 13 ευρωπαϊκοί επιστημονικοί σύλλογοι για τη φυτοθεραπεία, για να αξιολογήσουν τα θεραπευτικά φυτά και να δημοσιεύσουν εκθέσεις για καθένα από αυτά. Επομένως, οι πληροφορίες που ακολουθούν θεωρούνται οι πλέον έγκυρες.

Τον Ιανουάριο του 2019 δημοσιεύτηκε από την ESCOP η ανάλυση της τσουκνίδας, ενός θεραπευτικού βοτάνου που παλαιότερα το περιέγραφαν ως «αιμοκαθαρτικό» ή «αιμοπαραγωγικό». Οι χαρακτηρισμοί δεν αναφέρονταν μόνο στο αίμα που κυλά στις φλέβες μας, αλλά σε αυτόν καθαυτό τον «ζωτικό χυμό», στη ζωτική δύναμη, τη ζωτική θερμότητα, τη ζωτική υγρασία κ.ο.κ. Εξ ου και στο παρελθόν ορισμένες νόσοι –όπως, για παράδειγμα, η κατάθλιψη– αποδίδονταν σε ανεπάρκεια αίματος ή σε διαταραχές του αίματος. Ιστορικοί της ιατρικής αναφέρουν ότι η τσουκνίδα ενίσχυε την «αρχή του αίματος» (με την αριστοτελική έννοια). Ακόμη και αν σήμερα έχουμε νέα μοντέλα για να εξηγήσουμε τις ασθένειες, αυτό δείχνει ότι στην τσουκνίδα αναγνωριζόταν παραδοσιακά μεγάλη σημασία.

Η μονογραφία της ESCOP τοποθετεί τώρα την τσουκνίδα σε ένα πεδίο δράσεων που μπορεί να περιγραφεί με τις λέξεις-κλειδιά

  • αντιφλεγμονώδες
  • αναλγητικό
  • διουρητικό

«Πειράματα εργαστηρίου με φύλλα τσουκνίδας έδειξαν την αντιφλεγμονώδη δράση της. Πειράματα με φύλλα ή εκχυλίσματα τσουκνίδας σε ζώα έδειξαν αντιδιαβητικές, ηπατοπροστατευτικές, διουρητικές, υποτασικές, αντιδιαβητικές, αναλγητικές και τοπικά αναισθητικές ιδιότητες».

Αυτό έχει ενδιαφέρον στο βαθμό που εδώ και μερικά χρόνια οι φλεγμονές θεωρούνται οι (ως τώρα υποτιμημένοι) προάγγελοι, παράγοντες κινδύνου ή αίτια διαφόρων παθήσεων.

Τα πεδία εφαρμογής της τσουκνίδας είναι, σύμφωνα με την ESCOP, τα αρθριτικά, η οστεοαρθρίτιδα, η κυστίτιδα, ενώ βοηθά και στη θεραπεία καρδιοαγγειακών νόσων:

«Οι θεραπευτικές ενδείξεις είναι η ενίσχυση της συμπτωματικής θεραπείας των αρθριτικών, της οστεοαρθρίτιδας και/ή των ρευματισμών και η προώθηση της νεφρικής αποβολής υγρών σε φλεγμονώδεις ενοχλήσεις στον κατώτερο ουροποιητικό σωλήνα».

«Ελεγχόμενες κλινικές δοκιμές με φύλλα τσουκνίδας απέδειξαν τη χρήση της ως επικουρικής θεραπείας αρθριτικών, οστεοαρθρίτιδας και/ή ρευματισμών και ως διουρητικού σε ασθενείς με καρδιακή ή χρόνια φλεβική ανεπάρκεια».

Η τσουκνίδα μπορεί όμως να χρησιμοποιηθεί και προληπτικά – ως «αιμοκαθαρτική» ή αντιφλεγμονώδης και αποτοξινωτική. Από φυτοθεραπευτική άποψη, θεωρείται φυτό κατάλληλο για την εαρινή κούρα, για παράδειγμα σε συνδυασμό με ταραξάκο και μέντα. Ρίξτε ένα κουταλάκι του γλυκού του μείγματος σε ένα μεγάλο φλιτζάνι με βραστό νερό, σουρώστε και πιείτε με μικρές γουλιές.

 

Σπόροι τσουκνίδας, η νέα υπερτροφή

Οι σπόροι τσουκνίδας είναι το καινούργιο superfood! Εκτός του ότι έχουν υψηλή θρεπτική αξία, έχουν και πολύ ευχάριστη γεύση.

Ήδη ο Οβίδιος πρότεινε τους σπόρους τσουκνίδας ως αφροδισιακό. Χαρίζουν όμως εν γένει ενέργεια και ζωτικότητα, καταπολεμούν την κόπωση, την εξάντληση, τη μειωμένη απόδοση. Λόγω της υψηλής περιεκτικότητάς τους σε πρωτεΐνες, συστήνονται ιδιαίτερα σε αθλητές και σε vegans.

Σημαντικά είναι ωστόσο και τα δευτερεύοντα συστατικά του φυτού, όπως τα φλαβονοειδή, που είναι γνωστά για τις αντιοξειδωτικές τους ιδιότητες. Τέλος, η τσουκνίδα περιέχει στα φύλλα της μια δραστική ουσία που αναστέλλει την ανάπτυξη βακτηρίων.

 

Τα 100γρ φρέσκιας τσουκνίδας περιέχουν:

Άνοιγμα

  • Θερμίδες: 48 kcal
  • Πρωτεΐνες: 7,37 g
  • Λιπαρά: 0,61 g
  • Υδατάνθρακες: 1,31 g
  • Νερό: 84,94 g
  • Φυτικές ίνες: 3,11 g
  • Ανόργανες ουσίες: 2,26 g
  • Βιταμίνη E: 0,80 mg
  • Φολικό οξύ: 30,00 µg
  • Βιταμίνη B1: 0,20 mg
  • Βιταμίνη B2: 0,15 mg
  • Βιταμίνη B6: 0,16 mg
  • Βιταμίνη C: 333,00 mg
  • Βιοτίνη: 0,50 µg
  • β-καροτένιο: 2400 µg
  • Νάτριο: 80,00 mg
  • Κάλιο: 475,00 mg
  • Μαγνήσιο: 80,00 mg
  • Ασβέστιο: 713,00 mg
  • Σίδηρο: 4,12 mg
  • Φώσφορο: 138,00 mg
  • Χαλκό: 240,00 µg
  • Ψευδάργυρο: 1,02 mg
  • Χλωριούχο άλας: 150,00 mg
  • Φθορίδιο: 80,00 µg
  • Ιωδίδιο: 3,00 µg


Χρήσεις και εφαρμογές

-για παθήσεις των νεφρών και του ουροποιητικού συστήματος: η διουρητική και αντιφλεγμονώδης δράση της τσουκνίδας βοηθά στην απομάκρυνση μικροβίων και βακτηρίων και στην αναστολή ανάπτυξης φλεγμονών. Το τσάι τσουκνίδας βοηθά επομένως στις πέτρες στα νεφρά και στις παθήσεις του ουροποιητικού συστήματος

-για τη θεραπεία του προστάτη: Σε περιπτώσεις καλοήθους υπερπλασίας του προστάτη η ρίζα της τσουκνίδας είναι ιδιαίτερα ωφέλιμη. Η δράση της περιορίζεται, ωστόσο, στην καταπράυνση των ενοχλήσεων και όχι στην ίδια την υπερπλασία. Οι πόνοι μπορεί να υποχωρήσουν με εκχυλίσματα του βοτάνου.

-για ρευματισμούς: χάρη στο καφεοϋλικό οξύ που περιέχει η τσουκνίδα έχει ενδιαφέρουσα δράση σε περιπτώσεις ρευματισμών και σε άλλες φλεγμονώδεις παθήσεις των αρθρώσεων. Το συστατικό αυτό έχει αντιφλεγμονώδη δράση.

 

Για την υγεία του δέρματος και των μαλλιών

Η τσουκνίδα έχει θετική επίδραση στα μαλλιά και στην επιδερμίδα. Το αφέψημα τσουκνίδας ως λοσιόν βοηθά στα σπυράκια, την ακμή και τα εκζέματα και μπορεί να περιορίσει τις αλλεργικές αντιδράσεις του δέρματος.

Μπορούν επίσης να χρησιμοποιηθούν και οι ρίζες του φυτού. Οι ρίζες βράζονται σε νερό, και στη συνέχεια το μείγμα σουρώνεται. Το αφέψημα αυτό αναμειγνύεται έπειτα με ξίδι από κρασί και χρησιμοποιείται δύο φορές την εβδομάδα ως λοσιόν για τα μαλλιά. Τα σκευάσματα από τσουκνίδα για τα μαλλιά προλαμβάνουν την τριχόπτωση.

Η Μαρία Τρέμπεν συστήνει επίσης αφέψημα ριζών τσουκνίδας και βάμμα τσουκνίδας για εντριβές στο τριχωτό της κεφαλής, ενώ εξαιρετικά αποτελέσματα έχει ο συνδυασμός τσουκνίδας, κολλιτσίδας και σημύδας για την υγεία των μαλλιών για την καταπολέμηση της τριχόπτωσης, της πιτυρίδας, αλλά και της βελτίωσης της όψης των μαλλιών.




Το έλαιο τσουκνίδας μπορεί να χρησιμοποιηθεί ως εξής:

  • Καταπολεμά την ξηροδερμία και την πιτυρίδα, χαρίζει εξαιρετική λάμψη στα μαλλιά.
  • Συμβάλλει στην ενδυνάμωση της τρίχας, αντιμετωπίζει την τριχόπτωση
  • Η τσουκνίδα είναι πλούσια σε σίδηρο αλλά και βιταμίνη C.
  • Η συχνή εφαρμογή πριν το βραδινό ύπνο, σε στήθος και κροτάφους, ενισχύει την μνήμη και την κυκλοφορία του αίματος της κεφαλής.
  • Το έλαιο τσουκνίδας είναι εξαιρετικό για την ανακούφιση από πόνους αρθριτικών και ρευματισμών.
  • Το έλαιο τσουκνίδας χρησιμοποιείται στην αρωματοθεραπεία για την φροντίδα και αποκατάσταση της ερεθισμένης, ευαίσθητης, ταλαιπωρημένης επιδερμίδας. Χρησιμοποιείται μόνο του ή σε συνδυασμό με άλλα έλαια βάσης για ακόμη καλύτερα αποτελέσματα.

Τα έλαια βάσης ενδείκνυνται και για τον καθαρισμό του προσώπου με τη μέθοδο του oil cleansing, που δεν διαταράσσει την υδρολιπική ισορροπία της επιδερμίδας.

Τα έλαια βάσης είναι απαραίτητα στην αρωματοθεραπεία προκειμένου να αποτελέσουν τον “φορέα” στον οποίο θα προστεθούν τα αιθέρια έλαια.